"Ławrow przedstawia „wyzwania i szanse” w Arktyce (PEŁNY ARTYKUŁ) Siergiej Ławrow oświadczył, że kierowany przez USA blok wojskowy nawet nie ukrywa zamiaru zahamowania pokojowego rozwoju Rosji w tym regionie."

 Updated 31 Aug, 2026 02:14

Minister spraw zagranicznych Rosji Siergiej Ławrow podczas konferencji prasowej w Moskwie (Rosja), 11 czerwca 2026 r. © Maksim Blinow / RIA Nowosti

NATO napędza militaryzację Arktyki poprzez intensywne przygotowania wojskowe, które stanowią bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa Rosji i zwiększają ryzyko bezpośredniej konfrontacji zbrojnej – oświadczył minister spraw zagranicznych Rosji Siergiej Ławrow.

Jednakże, poza członkami kierowanego przez USA bloku wojskowego, zdecydowana większość państw jest gotowa do współpracy z Moskwą na zasadach równości i obopólnych korzyści – napisał szef rosyjskiej dyplomacji w artykule dla serwisu Arctic.ru, opublikowanym w poniedziałek.

Ten obszerny artykuł porusza kwestie planów Moskwy dotyczących rozwoju żeglugi arktycznej i logistyki morskiej wzdłuż Północnej Drogi Morskiej, przyszłej współpracy międzynarodowej oraz stopniowego osłabiania dotychczasowych mechanizmów wielostronnej współpracy w tym regionie.

Poniżej znajduje się pełny tekst artykułu:

19 sierpnia miało miejsce przełomowe wydarzenie w dziedzinie żeglugi arktycznej. Po raz pierwszy kontenerowiec z Chin dotarł do portu w Murmańsku trasą Północnej Drogi Morskiej, stanowiącej kluczowy element transarktycznego korytarza transportowego. Dzięki współpracy z naszymi partnerami międzynarodowymi oznacza to początek nowego etapu rozwoju rosyjskiego regionu arktycznego, który odpowiada za co najmniej 10% PKB kraju i jest domem dla ponad 2,5 miliona naszych obywateli. W związku z tym chciałbym przedstawić kilka uwag na temat tego, jak oceniamy obecną sytuację w Arktyce i jak planujemy rozwijać tam współpracę międzynarodową.

Rosja i partnerzy międzynarodowi w Arktyce

Zatwierdzone przez prezydenta Władimira Putina „Podstawy polityki państwowej Federacji Rosyjskiej w Arktyce na okres do 2035 roku” koncentrują wysiłki wszystkich organów państwowych na poprawie jakości życia ludności zamieszkującej arktyczną strefę Federacji Rosyjskiej, wspieraniu wzrostu gospodarczego na tych terytoriach, ochronie środowiska oraz rozwijaniu korzystnej dla obu stron współpracy międzynarodowej. Ta ostatnia kwestia ma szczególne znaczenie dla Ministerstwa Spraw Zagranicznych, któremu powierzono funkcje koordynacyjne w relacjach z państwami obcymi i organizacjami międzyrządowymi. Chciałbym również podkreślić, że cały wachlarz zagadnień związanych z rozwojem strefy arktycznej, logistyką morską i Północną Drogą Morską odgrywa istotną rolę w działalności Rady Morskiej Federacji Rosyjskiej. Priorytety polityki zagranicznej w wysokich szerokościach geograficznych zostały zapisane w obowiązującej obecnie Koncepcji polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej z dnia 31 marca 2023 roku. W Arktyce Rosja dąży do utrzymania pokoju i stabilności, ograniczenia zagrożeń dla bezpieczeństwa narodowego oraz stworzenia korzystnych warunków zewnętrznych dla rozwoju społeczno-gospodarczego kraju. Jesteśmy otwarci na współpracę ze wszystkimi państwami nastawionymi konstruktywnie, które wykazują wzajemną gotowość do realizacji tych założeń w praktyce. Takich państw jest niemało. Ogromny potencjał surowcowy, transportowy i logistyczny Dalekiej Północy, jej unikalne warunki przyrodnicze i klimatyczne, wieloletnie tradycje współpracy regionalnej oraz bogate dziedzictwo kulturowe rdzennych mieszkańców stwarzają szerokie możliwości korzystnego partnerstwa.

Do krajów ściśle z nami współpracujących w Arktyce należą przede wszystkim Chiny i Indie. Merytoryczne dyskusje na temat zagadnień arktycznych prowadzone są z Pekinem podczas regularnych spotkań szefów rządów. Funkcjonuje specjalistyczna podkomisja dwustronna ds. Północnej Drogi Morskiej, a także mechanizmy konsultacji międzyresortowych i wymiany naukowej. Wyniki mówią same za siebie: obejmują one uruchomienie regularnych przewozów kontenerowych przez rosyjskie morza północne – przy planach zwiększenia ich częstotliwości – oraz inne osiągnięcia, w tym w dziedzinie badań polarnych.

Prowadzimy aktywny dialog z New Delhi na temat kwestii związanych z wysokimi szerokościami geograficznymi. Pod koniec sierpnia temat ten omawiano podczas posiedzenia rosyjsko-indyjskiej komisji międzyrządowej ds. współpracy handlowo-gospodarczej, naukowo-technicznej i kulturalnej. Indyjskie korporacje angażują się w zagospodarowanie potencjału surowcowego rosyjskiej Arktyki. Zdaniem niektórych ekspertów Arktyka może stać się w ciągu najbliższych 20 lat ważnym obszarem współpracy między Rosją a Indiami.

Istnieją perspektywy współpracy na Dalekiej Północy z Brazylią, Indonezją, Iranem i innymi krajami grupy BRICS. Jesteśmy również gotowi rozwijać współpracę z Białorusią oraz innymi partnerami i sojusznikami w ramach WNP. Należy również wspomnieć o Korei Południowej i Singapurze, które wykazują zainteresowanie wspólnymi działaniami z Rosją w zakresie niektórych projektów arktycznych, pomimo ich udziału w nieprzyjaznej kampanii sankcyjnej, wszczętej przez zbiorowy Zachód przeciwko naszemu krajowi.

Zainteresowanie państw spoza regionu arktycznego nawiązaniem współpracy z Rosją na Dalekiej Północy znajduje odzwierciedlenie w aktywnym udziale zagranicznych gości w sympozjach i konferencjach poświęconych problematyce arktycznej. Liczne delegacje zagraniczne wezmą udział w dyskusjach podczas sesji specjalnych w ramach XI Wschodniego Forum Ekonomicznego, które rozpoczyna się 1 września we Władywostoku. W marcu przyszłego roku spodziewamy się powitać znamienitych gości z zagranicy na kolejnym ważnym międzynarodowym forum poświęconym rosyjskiej Arktyce – „Arktyka – terytorium dialogu”, które odbędzie się w Murmańsku.

Wyzwania wpływające na współpracę międzynarodową w Arktyce

Zachowanie Arktyki jako obszaru pokoju i współpracy leży w interesie całej społeczności międzynarodowej; Rosja jest tym również niewątpliwie zainteresowana. Istnieją jednak podmioty, które nie podzielają tego punktu widzenia. Jak inaczej wytłumaczyć fakt, że państwa NATO, a także sam Sojusz, pchają ten region w stronę militaryzacji i tworzą tam ogniska napięć międzynarodowych? W lutym 2026 roku NATO rozpoczęło operację „Arctic Sentry”, której celem jest rozszerzenie obecności wojskowej Sojuszu na Dalekiej Północy. W bezpośrednim sąsiedztwie naszych północnych granic trwają intensywne przygotowania wojskowe. NATO prowadzi zakrojone na szeroką skalę ćwiczenia z udziałem państw spoza regionu i wprowadza nowe elementy systemu dowodzenia i kontroli.

Taka aktywność wojskowa na Dalekiej Północy stanowi bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa Rosji. Zwiększa ona również ryzyko incydentów, które mogłyby doprowadzić do konfrontacji zbrojnej o potencjalnie katastrofalnych skutkach.

Te celowe i systematyczne działania, mające na celu budowanie atmosfery nieufności w sferze wojskowej, towarzyszą podejmowanym przez Zachód próbom podważenia uzasadnionych praw Rosji w zakresie współpracy międzynarodowej. Odbywa się to poprzez stosowanie bezprawnych sankcji finansowych i gospodarczych wymierzonych w podmioty prawne oraz osoby fizyczne z państw tzw. globalnej większości, zaangażowane we wspólne projekty w regionie Arktyki.

Państwa członkowskie NATO i inne kraje zachodnie nie ukrywają swoich prawdziwych intencji, otwarcie deklarując zamiar uczynienia z Arktyki nowego frontu działań wymierzonych w rozwój Rosji oraz jej sojuszników i partnerów o podobnym nastawieniu.

Jednym z przejawów antyrosyjskiej polityki Zachodu jest zakłócenie funkcjonowania dotychczas skutecznych mechanizmów współpracy wielostronnej na Dalekiej Północy. Niektóre z nich przestały istnieć, inne zaś w dużej mierze straciły na znaczeniu wskutek braku udziału Rosji – po tym, jak Moskwa została zmuszona do zawieszenia współpracy w odpowiedzi na wrogie działania. Jedyną funkcjonującą organizacją międzyrządową pozostaje Rada Arktyczna, utworzona niemal 30 lat temu, 19 września 1996 roku.

Rada zbliża się do swojej rocznicy w sytuacji dalekiej od ideału. Od marca 2022 roku, na skutek działań państw członkowskich z Zachodu, jej prace zostały faktycznie zamrożone, co wpędziło organizację w głęboki kryzys. Zawieszono spotkania ministerialne oraz posiedzenia kluczowego organu koordynacyjnego – grupy Wysokich Przedstawicieli Arktycznych (Senior Arctic Officials) – a możliwości realizacji projektów zostały znacząco ograniczone. Obecnie działalność Rady sprowadza się w dużej mierze do kontaktów na szczeblu eksperckim oraz zdalnych spotkań jej organów roboczych.

Rosja jest gotowa do wznowienia pełnowymiarowej działalności Rady Arktycznej, pod warunkiem że wszystkie strony będą działać w dobrej wierze i uwzględniać uzasadnione interesy każdego z uczestników. Jednocześnie jesteśmy przygotowani na scenariusz obecnie realizowany przez państwa NATO w ramach tej organizacji – próbę omawiania kwestii arktycznych w wąskim gronie, bez udziału Rosji, co w praktyce prowadzi do dyskredytacji i marginalizacji Rady Arktycznej. W przypadku urzeczywistnienia się tego scenariusza Rosja dysponuje terytorium, zapleczem logistycznym, technologią oraz wiarygodnymi partnerami, niezbędnymi do realizacji obopólnie korzystnych projektów i pewnego wdrażania swoich planów w Arktyce.

Przyszłość współpracy międzynarodowej w Arktyce

Wystarczy spojrzeć na mapę świata, by dostrzec, że Rosja była, jest i pozostanie wiodącym państwem arktycznym. W miarę postępujących zmian klimatu i cofania się pokrywy lodowej w regionie polarnym, eksperci przewidują, że Arktyka stanie się coraz bardziej dostępna dla transportu i eksploatacji zasobów. Region ten odgrywa już coraz istotniejszą rolę w utrzymaniu stabilnych powiązań handlowych w obliczu częstszych zakłóceń w globalnych łańcuchach dostaw, zwłaszcza w cieśninach oceanicznych o znaczeniu systemowym dla gospodarki światowej.

Rosnąć będzie również strategiczne znaczenie Arktyki dla interesów narodowych i bezpieczeństwa naszego kraju. Będziemy kontynuować wszechstronny rozwój Dalekiej Północy oraz dalszą rozbudowę infrastruktury rosyjskiej strefy arktycznej, zgodnie z prawem Federacji Rosyjskiej i krajowymi priorytetami rozwojowymi.

W naszych działaniach gospodarczych będziemy nadal wychodzić z założenia, że ​​arktyczne obszary morskie stanowią integralną część Oceanu Światowego. W pełni obowiązują tam postanowienia Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza z 1982 roku, określające szczególne prawa i obowiązki państw nadbrzeżnych w Arktyce. Zobowiązanie do przestrzegania tych praw i obowiązków zostało potwierdzone w Deklaracji z Ilulissat, przyjętej w 2008 roku przez pięć państw arktycznych: Rosję, Danię, Kanadę, Norwegię i Stany Zjednoczone. Na obecnym etapie nie dostrzegamy potrzeby opracowywania nowych międzynarodowych instrumentów prawnych regulujących działalność gospodarczą i inne aktywności na Dalekiej Północy.

Polityka zagraniczna Rosji w Arktyce pozostanie wszechstronna i pragmatyczna. Popieramy rozwój Arktyki jako integralnej części szerszej eurazjatyckiej przestrzeni bezpieczeństwa i współpracy. Nasi obecni przeciwnicy powinni już byli wyciągnąć wnioski z historii i zrozumieć, że próby rozmawiania z Rosją językiem sankcji i gróźb są bezcelowe. Wrogie i nieprzyjazne działania spotykały się i nadal będą spotykać z odpowiednią reakcją, w tym z zastosowaniem środków asymetrycznych. Rosja opowiada się za konstruktywnym dialogiem we wszystkich regionach świata, jednak w razie potrzeby będziemy bronić naszych interesów narodowych wszelkimi dostępnymi środkami.

Jak wielokrotnie podkreślał prezydent Rosji Władimir Putin, w Arktyce prowadzone są zakrojone na szeroką skalę działania, a my jesteśmy otwarci na współpracę ze wszystkimi partnerami gotowymi do współdziałania na zasadach równości i obopólnych korzyści. Tacy partnerzy – wykraczający poza krąg państw NATO prowadzących politykę rusofobiczną – stanowią zdecydowaną większość. Do obiecujących obszarów współpracy należą: zagospodarowanie zasobów naturalnych oraz rozwój Transarktycznego Korytarza Transportowego, w tym jego kluczowego elementu – Północnej Drogi Morskiej. Priorytetem jest również rozwój infrastruktury przemysłowej, transportowej i turystycznej. Kluczowe znaczenie zachowają także: poprawa jakości życia mieszkańców Dalekiej Północy, ochrona środowiska arktycznego oraz rozwój badań naukowych. We wszystkich tych dziedzinach dostrzegamy istotną rolę współpracy międzynarodowej.

Przetlumaczono przez translator Google

zrodlo:https://www.rt.com/russia/644841-nato-arctic-militarization-lavrov-interview/