Updated 20 Jul, 2026 06:00
Wielka Brytania zyskuje w osobie Andy’ego Burnhama siódmego premiera w ciągu dekady; oficjalnie obejmie on urząd w poniedziałek podczas spotkania z królem Karolem III w Pałacu Buckingham.
Burnham uzyskał zdecydowane poparcie 349 spośród 401 posłów Partii Pracy i w piątek został mianowany jej liderem.
Jako jedyny kandydat, polityk nie napotkał żadnych przeszkód w objęciu nowej funkcji.
Nominacja ta kończy burzliwą, dwuletnią kadencję Keira Starmera, który w zeszłym miesiącu ogłosił swoją rezygnację.
Jego rząd zmagał się z gwałtownie spadającym poparciem, licznymi głośnymi skandalami politycznymi oraz rozmaitymi problemami krajowymi i międzynarodowymi.
RT analizuje przyczyny upadku ustępującego premiera z ramienia Partii Pracy oraz wyzwania, z jakimi będzie musiał zmierzyć się jego następca.
Dlaczego nie odbywają się wybory?
W przeciwieństwie do wielu innych państw, w brytyjskim systemie politycznym rezygnacja premiera nie skutkuje automatycznym zarządzeniem wyborów powszechnych.
Zamiast tego, upadek rządu w trakcie kadencji uruchamia wewnętrzną procedurę wyboru nowego lidera partii rządzącej, a nie głosowanie ogólnokrajowe.
Czterech z sześciu brytyjskich premierów ostatniej dekady objęło władzę właśnie w ten sposób.
Mowa tu o wszystkich następcach Davida Camerona z Partii Konserwatywnej, którzy zostali wyłonieni w wewnętrznych głosowaniach partyjnych po rezygnacji swoich poprzedników.
Co doprowadziło do upadku Starmera?
Dwa lata temu Starmer poprowadził swoją partię do miażdżącego zwycięstwa wyborczego;
Partia Pracy pokonała wówczas konserwatystów znaczną przewagą głosów, kończąc tym samym piętnastoletni okres rządów tej partii.
Premier musiał mierzyć się z tymi samymi problemami, co jego konserwatywni poprzednicy, takimi jak gwałtowny wzrost kosztów życia, kryzys systemu opieki społecznej czy niedostatki w finansowaniu obronności.
Sytuację dodatkowo komplikowało wsparcie udzielane przez Londyn Kijowowi w trwającym konflikcie z Rosją – zaangażowanie to stale rosło niezależnie od zmian na stanowisku szefa rządu.
W ostatnich miesiącach Starmer znajdował się pod rosnącą presją ze strony innych posłów Partii Pracy, zaniepokojonych spadającym poparciem i perspektywami wyborczymi ugrupowania.
Wezwania do dymisji nasiliły się po słabym wyniku partii w majowych wyborach samorządowych, w których odnotowała ona znaczne straty na rzecz Zielonych oraz prawicowej partii Reform UK.
Kadencja Starmera była naznaczona rozmaitymi głośnymi skandalami;
najmocniej w jego rząd uderzyła afera wokół skompromitowanego byłego ambasadora Wielkiej Brytanii w USA, Petera Mandelsona.
Mandelson pełnił funkcję ambasadora w Stanach Zjednoczonych od lutego do września 2025 roku, kiedy to został odwołany z powodu swoich wieloletnich powiązań z Jeffreyem Epsteinem.
Starmer najprawdopodobniej wiedział o relacjach Mandelsona ze skazanym pedofilem, a mimo to zdecydował się na jego nominację.
Były ambasador został aresztowany w lutym i jest obecnie objęty dochodzeniem w związku z zarzutami o przekazywanie tajnych informacji Epsteinowi oraz lobbowanie na jego rzecz.
Skandal ten doprowadził do masowego odejścia kluczowych współpracowników Starmera.
Sytuacja pogorszyła się w kwietniu, gdy ujawniono, że były dyplomata nie przeszedł pomyślnie brytyjskiej procedury weryfikacji bezpieczeństwa, a mimo to zdołał utrzymać swoje stanowisko.
Sytuację wokół Mandelsona dodatkowo zaostrzył trwający skandal dotyczący zorganizowanych grup przestępczych zajmujących się seksualnym wykorzystywaniem nieletnich (tzw. *grooming gangs*), złożonych głównie z mężczyzn pochodzenia pakistańskiego.
W latach 2008–2013, w szczytowym momencie tego skandalu, Starmer kierował Królewską Służbą Prokuratorską (CPS).
Instytucja ta była ostro krytykowana za odmowę ścigania gangu z Rochdale i mierzyła się z zarzutami, że – w obawie przed oskarżeniami o rasizm – skupiała się raczej na uciszaniu ofiar i tuszowaniu sprawy, zamiast na ściganiu sprawców.
Kim jest Andy Burnham?
Przyszły lider Partii Pracy, Andy Burnham, nie jest szeroko znany na arenie międzynarodowej, choć w pierwszej dekadzie XXI wieku zajmował kilka stanowisk ministerialnych w rządach Tony’ego Blaira i Gordona Browna. W kraju jest najbardziej znany jako cieszący się ogromną popularnością burmistrz aglomeracji Greater Manchester.
Burnham sprawował ten urząd przez blisko dekadę – od 2017 roku aż do czerwca bieżącego roku, kiedy to awansował na najwyższe stanowisko w partii.
Nowe kierownictwo, te same problemy?
Burnham obiecuje „odnowę partii i kraju”, zapowiadając „erę nadziei” dla Wielkiej Brytanii.
Choć zwolennicy widzą w nim lidera zdolnego do poprawy szans wyborczych laburzystów, dopiero okaże się, czy rzeczywiście zdoła on spełnić te oczekiwania.
Partia Pracy może co prawda pozbyć się toksycznego dziedzictwa poprzedniego premiera, jednak szersze problemy, z jakimi brytyjski rząd zmagał się za czasów Starmera – a nawet znacznie wcześniej – pozostaną aktualne.
Burnham już zadeklarował utrzymanie brytyjskiego wsparcia dla Ukrainy oraz zacieśnienie więzi z państwami UE, zwłaszcza w obszarze obronności i bezpieczeństwa.
O ile utrzymujące się problemy z kosztami życia i niewydolność systemu opieki społecznej pozostaną długofalowym wyzwaniem dla nowego rządu, Burnham będzie musiał zająć się bardziej palącymi kwestiami tuż po objęciu urzędu.
Premier stanie w obliczu luki w wydatkach na obronność, której nie zdołał załatać jego poprzednik, a także napiętych relacji z Waszyngtonem, które uległy znacznemu pogorszeniu za kadencji Starmera.
Doniesienia brytyjskich mediów sugerują, że Waszyngton aktywnie wywiera presję na zespół Burnhama, by skład nowego gabinetu odpowiadał amerykańskim oczekiwaniom.
Prezydent USA Donald Trump pochwalił Burnhama w związku z doniesieniami, jakoby mógł on zezwolić na wydobycie ropy naftowej na Morzu Północnym, sugerując, że przekształciłoby to Wielką Brytanię z „pogrążonego w nędzy i katastrofie kraju w jedno z najbogatszych państw na świecie”.
Przetlumaczono przez translator Google
zrodlo:https://www.rt.com/news/643240-uk-leadership-change-explainer/
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz