Updated 7 Sep, 2026 11:05
Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło niewiążącą rezolucję promującą mapy świata ukazujące Afrykę w jej rzeczywistych proporcjach wielkościowych. Krok ten jest odpowiedzią na wieloletnie zastrzeżenia, jakoby opracowane w XVI wieku odwzorowanie Merkatora sprawiało, że kontynent ten wydaje się nieproporcjonalnie mały.
Rezolucja zatytułowana „Correct the Map” (ang. „Poprawmy mapę”), zgłoszona przez Togo w imieniu Grupy Afrykańskiej, została przyjęta w piątek większością 164 głosów.
Stany Zjednoczone zagłosowały przeciwko, natomiast Estonia, Gruzja, Litwa, Mołdawia, Serbia i Ukraina wstrzymały się od głosu.
Dokument zachęca rządy, szkoły, wydawców, instytucje międzynarodowe oraz platformy cyfrowe do stosowania odwzorowania Equal Earth lub innych odwzorowań wiernopowierzchniowych przy porównywaniu wielkości państw i kontynentów.
Rezolucja nie zakazuje używania odwzorowania Merkatora ani nie ustanawia jednej, oficjalnej mapy ONZ.
Stwierdza również, że nie wpływa ona na granice międzynarodowe ani roszczenia terytorialne.
Minister spraw zagranicznych Togo, Robert Dussey, oświadczył, że skorygowanie mapy pozwoli przywrócić właściwe postrzeganie rzeczywistych rozmiarów kontynentu.
„Bardziej wierne odwzorowanie może pomóc lepiej ukazać prawdziwe bogactwo i potencjał Afryki, zwłaszcza w kontekście gospodarki światowej i dynamiki handlu” – powiedział dziennikarzom Dussey.
Opracowane w 1569 roku przez flamandzkiego kartografa Gerardusa Merkatora odwzorowanie zachowuje kąty i zostało stworzone na potrzeby nawigacji morskiej.
Powoduje ono jednak znaczne powiększenie obszarów lądowych położonych bliżej biegunów.
W rezultacie Grenlandia wydaje się porównywalna wielkością do Afryki, podczas gdy w rzeczywistości kontynent ten jest około 14 razy większy.
Opracowane w 2018 roku odwzorowanie Equal Earth zachowuje proporcje powierzchni lądów, lecz – jak każde płaskie przedstawienie sferycznej planety – nadal zniekształca pewne kształty, odległości czy kierunki.
Francja poparła rezolucję, zapowiadając jednak, że będzie stosować inne odwzorowanie wiernopowierzchniowe: Eckert IV.
Głosowanie poprzedzono uruchomieniem w kwietniu 2025 roku kampanii „Correct the Map” (ang. „Poprawcie mapę”), zainicjowanej przez organizacje Africa No Filter oraz Speak Up Africa.
Inicjatywa ta określiła utrzymującą się dominację odwzorowania Mercatora mianem „kolonializmu kartograficznego”, argumentując, że ukazywanie Afryki jako mniejszej niż w rzeczywistości wpływa na edukację, poczucie tożsamości oraz postrzeganie znaczenia tego kontynentu w skali globalnej.
Te szersze skutki społeczne pozostają jednak argumentem podnoszonym przez zwolenników kampanii, a nie cechą samego odwzorowania.
Waszyngton stwierdził, że rezolucja „szydzi z pracy i celów” ONZ oraz promuje „program ideologiczny”.
Ukraina wyraziła sprzeciw wobec map dostępnych na stronie internetowej Equal Earth, na których Krym przedstawiono jako obszar politycznie odrębny od reszty kraju.
Przewodniczący Komisji Unii Afrykańskiej, Mahmoud Ali Youssouf, z zadowoleniem przyjął rezolucję i wezwał instytucje międzynarodowe, szkoły, wydawnictwa oraz platformy cyfrowe do stopniowego wprowadzania map wiernie oddających powierzchnię lądów.
„Afryka musi być przedstawiana taką, jaka jest naprawdę: w swoich rzeczywistych wymiarach i na należnym jej miejscu na świecie” – powiedział.
Rosja również poparła to rozwiązanie, wskazując, że powszechne stosowanie map Mercatora utrwaliło mylne wyobrażenie o wielkości Afryki.
Zastępczyni stałego przedstawiciela przy ONZ, Maria Zabołockaja, oświadczyła, że rezolucja ma na celu „naprawienie głęboko zakorzenionej dysproporcji” związanej z „ciężkim dziedzictwem historycznym kolonializmu”, w wyniku którego „miejsce i znaczenie Afryki były umniejszane”.
Mapy, których używamy, kształtują nasz sposób postrzegania świata.
Przez wieki odwzorowanie Merkatora zniekształcało rzeczywiste rozmiary kontynentów, sprawiając, że Afryka wydawała się znacznie mniejsza, niż jest w rzeczywistości. W rzeczywistości Afryka jest około 14 razy większa od Grenlandii.
Pod przewodnictwem Unii Afrykańskiej… pic.twitter.com/j8DvTmfUn8
— Diplomatie Togolaise (@DiplomatieTogo) September 3, 2026
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz