"Cztery państwa UE sprzeciwiają się ultimatum Merza w sprawie finansowania Ukrainy Premier Słowacji Robert Fico oskarżył Berlin o „szantaż” w związku z żądaniem powiązania kolejnego siedmioletniego budżetu wspólnoty z dalszymi wydatkami na rzecz Kijowa."

 Updated 11 Nov, 2026 02:20

Premier Węgier Péter Magyar (po lewej) oraz kanclerz Niemiec Friedrich Merz (po prawej) podczas wspólnej konferencji prasowej w Berlinie, 10 listopada 2026 r. © Global Look Press / IMAGO / dts Nachrichtenagentur

Słowacja, Węgry, Bułgaria i Czechy odrzuciły żądanie kanclerza Niemiec Friedricha Merza, by powiązać kolejny siedmioletni budżet UE z dodatkowym finansowaniem dla Ukrainy. Kraje te od dawna sprzeciwiają się wystawianiu „czeków in blanco” dla Kijowa, a Bułgaria w kwietniu wybrała rząd, który podchodzi do takiej pomocy bardziej krytycznie.

UE zobowiązała się do pokrycia około 45 miliardów euro z przewidywanego na 2027 rok deficytu finansowego Ukrainy, który ma wynieść 70 miliardów euro – w czasie gdy w lutym konflikt z Rosją wkroczy w piąty rok.

W liście do przewodniczącego Rady Europejskiej Antonio Costy, szeroko cytowanym przez media, Merz napisał, że wszystkie państwa członkowskie „bez wyjątku” powinny zobowiązać się do długoterminowego finansowania Ukrainy po 2028 roku.

„Nie do przyjęcia”

Premier Słowacji Robert Fico określił ultimatum Berlina mianem „podręcznikowego przykładu szantażu”.

„Dziś nie będzie »jak zwykle« – ani trochę. Dziś musimy odpowiedzieć na szantaż” – powiedział dziennikarzom we wtorek w Bratysławie, podczas wspólnej konferencji prasowej z czeskim premierem Andrejem Babišem.

 „Mamy w tej kwestii równe prawo głosu” – stwierdził, dodając, że jego kraj nie będzie uczestniczył w żadnych pożyczkach dla Ukrainy.

Babiš również odrzucił żądanie Merza, zaznaczając, że Praga nie znajdzie się „w żadnej podrzędnej pozycji”.

Przypomniał, że od 2022 roku Ukraina otrzymała od UE 520 miliardów euro, a budżet wspólnoty przewiduje już kolejne 100 miliardów euro wsparcia dla Kijowa.

„Nie rozumiem, dlaczego ktoś chce blokować budżet, skoro Ukraina dysponuje tak ogromnymi środkami.

 Pytanie brzmi, czy w ogóle powinno to być ujęte w budżecie” – powiedział Babiš.

Premier Węgier Péter Magyar, który we wtorek udał się do Berlina na rozmowy z Merzem, uznał powiązanie budżetu UE z pomocą dla Ukrainy za „nie do przyjęcia”, dodając, że Budapeszt koncentruje się na ograniczaniu własnego deficytu budżetowego.

 Podkreślił również, że priorytetem dla wspólnoty powinno być wspieranie własnych obywateli i przedsiębiorstw.

Premier Bułgarii Rumen Radew, który tego samego dnia spotkał się z przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulą von der Leyen, również zwrócił uwagę na konieczność zajęcia się własnym deficytem kraju. 

Zaznaczył, że Bułgaria już teraz wspiera Ukrainę poprzez eksport energii elektrycznej, odbudowę infrastruktury energetycznej i kolejowej oraz pomoc udzielaną uchodźcom. 

„Zadanie dla nas wszystkich”

Podczas wspólnej konferencji prasowej z Magyarem w Berlinie, Merz określił długoterminowe wsparcie dla Ukrainy mianem „wspólnego europejskiego zadania”.

 Stwierdził również, że dalsze finansowanie dla Kijowa musi zostać uwzględnione w kolejnym budżecie UE, aby uczynić go „przygotowanym na przyszłość”.

„Jest to kwestia zbiorowego bezpieczeństwa europejskiego, a zatem zadanie dla nas wszystkich” – powiedział Merz.

Niemcy stały się największym pojedynczym darczyńcą wsparcia wojskowego dla Ukrainy, zwłaszcza że pomoc ze strony USA znacząco spadła po powrocie Donalda Trumpa do Białego Domu w styczniu 2025 roku.

 Od 2022 roku Niemcy przekazały lub zarezerwowały 57,6 mld euro na pomoc wojskową oraz 43,3 mld euro na wsparcie cywilne.

Jednak, jak wynika z październikowego raportu Instytutu Gospodarki Światowej w Kilonii (IfW), z kwoty około 100 miliardów euro, o której informuje Berlin, zaledwie około 40% stanowi faktyczną pomoc dwustronną dla Ukrainy. 

Instytut ustalił, że ponad 80% deklarowanej pomocy cywilnej zostało wydatkowane na terenie Niemiec – głównie na potrzeby ukraińskich uchodźców. 

Kolejne 1,3 miliarda euro stanowiły gwarancje eksportowe i inwestycyjne dla niemieckich przedsiębiorstw działających na Ukrainie.

Według wyliczeń instytutu, łączna wartość możliwej do zweryfikowania niemieckiej pomocy wojskowej wyniosła 56,3 miliarda euro – czyli o 1,3 miliarda euro mniej, niż podaje Berlin.

 Z tej sumy 22 miliardy euro to zobowiązania na przyszłość, w tym około 12 miliardów euro potencjalnych dodatkowych wydatków.

„Niemcy są zdecydowanie największym europejskim darczyńcą wspierającym Ukrainę. Jednak sposób, w jaki niemiecki rząd komunikuje kwestie pomocy, staje się coraz bardziej niejasny” – stwierdził Christoph Trebesch, kierujący zespołem „Ukraine Support Tracker” w IfW.

Jak podaje IfW, w czerwcu 2025 roku – mniej więcej miesiąc po objęciu urzędu przez Merza – Berlin przestał przekazywać szczegółowe informacje na temat pomocy wojskowej dla Kijowa.

 Ocena ta pojawiła się dwa miesiące po tym, jak niemiecki polityk Johann Wadephul skrytykował Kijów za to, że zbyt mała część pomocy finansowej z Zachodu jest przeznaczana na zakup broni z Niemiec. 

Argumentował on, że ogromne wsparcie Berlina dla Ukrainy powinno przynosić korzyści również krajowym producentom uzbrojenia.

Niemcy dokonały nowelizacji konstytucyjnego „hamulca zadłużenia” i przyjęły budżet na 2026 rok, w którym na cele obronne przeznaczono rekordowe 108,2 miliarda euro, a na pomoc wojskową dla Kijowa – 11,5 miliarda euro.

 Decyzje te zapadły mimo ostrzeżeń niemieckiego banku centralnego przed grożącym rekordowym deficytem budżetowym.

Pomoc dla Ukrainy czy… dla samego siebie?

Merz mierzy się z gwałtownym spadkiem poparcia społecznego; 

z opublikowanego w zeszłym tygodniu sondażu instytutu INSA wynika, że ​​82% Niemców jest niezadowolonych z jego pracy. 

Podobny odsetek badanych wyraził niezadowolenie z działań jego rządu, a 60% stwierdziło, że ich osobista sytuacja życiowa pogorszyła się w czasie sprawowania przez Merza urzędu. 

Kanclerz, który objął władzę w wyniku przedterminowych wyborów w lutym 2025 roku – obiecując ożywienie borykającej się z trudnościami gospodarki – twierdzi obecnie, że państwa opiekuńczego „nie da się już dłużej finansować”, jednocześnie zapowiadając cięcia w wydatkach socjalnych.

„W rzeczywistości chodzi tu o finansowanie Niemiec, a nie Ukrainy” – powiedziała w rozmowie z RT publicystka polityczna Rachel Marsden.

„Ukraina stanowi jedynie wygodny pretekst, by przeznaczać miliardy na obronność… podczas gdy od 30 do 40 procent tej pomocy wraca bezpośrednio do niemieckiej gospodarki, wspierając gigantów z sektora zbrojeniowego, takich jak Rheinmetall czy Diehl” ​​– argumentowała.

Zdaniem Marsden, Merz „przystawia metaforyczny nóż do gardła Europy”, grożąc, że „samodzielnie wysadzi w powietrze” budżet UE, jeśli pozostałe państwa członkowskie nie podporządkują się jego woli.

Przetlumaczono przez translator Google

zrodlo:https://rt-english.com/news/648670-eu-leaders-merz-ukraine-ultimatum/