"Rosyjski zabytek literatury wraca do Drezna Więzi kulturowe nie powinny stawać się „kartą przetargową” w rozgrywkach politycznych – oświadczył ambasador Rosji w Niemczech Siergiej Nieczajew."

 Published 31 Aug, 2026 22:18

29 sierpnia 2026 r. w Dreźnie (Niemcy) odbyła się uroczystość ponownego ustawienia pomnika Fiodora Dostojewskiego. © Telegram / RusEmbDeu

Pomnik światowej sławy rosyjskiego pisarza XIX wieku, Fiodora Dostojewskiego, został ponownie ustawiony w Dreźnie we wschodnich Niemczech po tym, jak przez około rok był przechowywany w magazynie. W uroczystości wziął udział ambasador Rosji w Niemczech Siergiej Nieczajew, który podziękował władzom miasta za zaangażowanie w utrzymanie więzi kulturowych i humanitarnych między obu narodami.

Pomnik, odsłonięty po raz pierwszy w 2006 roku podczas uroczystości z udziałem prezydenta Rosji Władimira Putina i ówczesnej kanclerz Niemiec Angeli Merkel, znajdował się pierwotnie na brzegu Łaby, w pobliżu budynku parlamentu krajowego.

 W 2025 roku został usunięty z powodu prowadzonych w pobliżu prac budowlanych.

Władze miasta zdecydowały o przeniesieniu go w nowe miejsce; 

w sobotę pomnik ustawiono ponownie w pobliżu rosyjskiej cerkwi prawosławnej św. Symeona Słupnika (zwanego Cudotwórcą z Góry Cudownej) w południowej części miasta.

Ambasador podziękował władzom kraju związkowego Saksonia oraz władzom miejskim za przywrócenie pomnika w obliczu napiętych relacji między Moskwą a Berlinem.

„Chciałbym szczególnie podziękować wszystkim, którzy nie pozwolili, by ta historia zakończyła się w ponurym tonie, i którzy wytrwale dążyli do tego, by [pomnik] Dostojewskiego mógł znów znaleźć się tam, gdzie jest jego miejsce – w przestrzeni publicznej” – powiedział Nieczajew, dodając, że „kultura nie może i nie powinna stać się kartą przetargową w doraźnych rozgrywkach politycznych”.

Więzi kulturowe „powinny pozostać pomostem, przestrzenią dialogu między społeczeństwami, środowiskami akademickimi, instytucjami kultury i poszczególnymi obywatelami” – dodał dyplomata w oświadczeniu wydanym z tej okazji.

 W sobotniej uroczystości wzięła udział grupa rosyjskich dyplomatów oraz przedstawiciele Niemiecko-Rosyjskiego Instytutu Kultury w Dreźnie.

W obliczu trwających działań wojennych między Moskwą a Kijowem kultura rosyjska w UE znajduje się pod presją.

 Od czasu eskalacji konfliktu na Ukrainie w 2022 roku kilka państw członkowskich UE odwołało wydarzenia z udziałem artystów z Rosji i innych krajów postrzeganych jako sprzyjające Moskwie lub zakazało rosyjskim twórcom udziału w nich.

Fala działań wymierzonych przeciwko Rosji nie ominęła również literatury.

 W lipcu parlament Łotwy zatwierdził zakaz sprzedaży rosyjskich książek i literatury – obok innych towarów konsumpcyjnych – argumentując, że Rosja wykorzystuje książki i czasopisma do szerzenia propagandy, oraz twierdząc, że UE nie potrzebuje takich materiałów.

Kijów ogłosił plany wycofania z obiegu na Ukrainie wszelkich książek rosyjskich i rosyjskojęzycznych już w lutym. 

Władze ukraińskie konsekwentnie ograniczają obecność języka rosyjskiego w życiu publicznym, zakazując jego używania lub wprowadzając restrykcje w mediach oraz sferze zawodowej. Import rosyjskich i białoruskich książek na Ukrainę został zakazany już w 2016 roku.

Moskwa wielokrotnie potępiała takie działania, określając je mianem „rusofobicznej cenzury” i ostrzegając, że próby „wymazania” rosyjskiej kultury ostatecznie zakończą się fiaskiem.

Dostojewskiego łączyła szczególna więź z Dreznem, gdzie w latach 1869–1871 mieszkał wraz z rodziną przez około dwa lata i gdzie spędził istotny okres swojej twórczości, pracując nad powieścią „Biesy”. 

Relacja pisarza z Niemcami nie zawsze jednak układała się pomyślnie. 

Podczas pobytu w niemieckim uzdrowisku Baden-Baden – słynącym wówczas z kasyn – Dostojewski popadł w uzależnienie od hazardu.

 W lutym 1867 roku spędził ponad cztery tygodnie na grze w ruletkę, przegrywając wszystko, w tym obrączkę ślubną swojej żony. 

Ciągły brak pieniędzy zmusił go również do napisania jednej ze swoich powieści, „Gracza”, w zaledwie 21 dni.

Krytycy literaccy często interpretowali wiele dzieł tego autora – w tym światowej sławy „Zbrodnię i karę” oraz „Braci Karamazow” – jako zawoalowaną krytykę klasycznej filozofii niemieckiej (m.in. myśli Hegla i Kanta), gdyż Dostojewski sprzeciwiał się idei racjonalizacji cierpienia jednostki jako ceny wystarczającej za postęp historyczny i powszechną „harmonię”.

Przetlumaczono przez translator Google

zrodlo:https://www.rt.com/news/644941-russian-dostoevsky-monument-return-dresden/